Pfaueninsel (Berlin-Potsdam)

Het Potsdamer Parklandschaft is voor liefhebbers van historische tuin- en landschapsarchitectuur een must en niet voor niets listed als Unesco World Heritage. Velen komen niet verder dan een dagje Sanssoucis. Daar had ik alleen al drie dagen voor nodig, temeer omdat ik er ook de vele weelderige Rococo interieurs  wilde bekijken (daar ben ik bekeerd voor de Rococostijl). Maar ik ben geen maatstaf voor de tijd die je nodig hebt, want ik kijk zo intensief en langdurig, dat ik daardoor eigenlijk geen verdraagbaar gezelschap ben. Maar goed, er is meer, veel meer in Potsdam. De Pruissische prinsen hadden immers allemaal een zomerverbijf nodig: Babelsberg, Neuen Garten, Klein Gliencike, alles in onderlinge samenhang in één grote artificieel landschap, verbonden via zichtassen. Als een pareltje en gevangen in vele zichtlijnen ligt Pfaueninsel, omspoeld door de Havel. Betoverend fluistert de witte kasteeruïne je toe: kom.…! Alleen met een pontje kan dat. Je betreedt een natuurlijk ogend eiland. Toch een park, maar een beetje ruig, met dikke eiken, die dateren van ver voor de vroeg 19^eeeuwse aanleg. Een verrassing wacht je in het houten nepkasteeltje zelf. Ik was er – in de regen - de enige bezoeker, dus met een privé rondgang. Het interieur is 200 jaar lang niet meer gewijzigd, en dat is in het gebombardeerde Duitsland een redelijk unicum . Imposant vond ik zijn vloeren, en de wanden van de feestzaal: ze zijn van het mooiste houten inlegwerk.

Pfaueninsel, de Meierei (foto: Niek B. Ravensbergen juli 2011)

Terug naar buiten, op zoek naar de Meierei, ook al zo’n witte schijnruïne, maar dan gotisch. Die hoek van het eiland is moerassig, sfeervol, met waterbuffels. Op de terugweg langs het Jagdschirm aan het water, een stijlvol soort schuilhut voor jagers, net helemaal in de steigers. Verder naar het gerestaureerde authentieke vogelverblijf, herinnerend aan de dierentuin van Friedrich Wilhelm III, en de fontein, die op dat hoge punt alleen kon sproeien dank zij het Dampfmaschinenhaus. Niet statig, maar verleidelijk en charmant, dat is Pfaueninsel. Duitsland is zo leuk!

 

Stowe Landscape Garden (Buckinghamshire, UK)

Als ik wandelend door een tuin langzaam tot stilstand kom, dan is er iets goeds aan de hand. Dat gebeurde me in Stowe Landscape Garden vele malen. Letterlijk door de knieën  gaan, zitten, zwijgen en bewonderen. Bijna perfect zijn er de vroege fases van de Engelse landschapsstijl te ervaren.

Stowe, Elysian Fields (foto Niek B. Ravensbergen, mei 2011)

In de Elysian Fields en het Hawkwell Field bijvoorbeeld vond ik echt het paradijs dat Kent en Cobham 270 jaar geleden voor ogen had. Verstilling, rust, vogels, schapen, gemurmel. Maar ook veel spanning door het spel van licht & schaduw, hoog & laag, water & land, steeds weer nieuwe perspectieven & zichten, en de vele fraaie bouwwerken met hun symbolische en politiek lading.

Stowe, Grecian Valley (foto Niek B. Ravensbergen, mei 2011)

Ook de volgende fase in ontwerpevolutie is in de grootschaliger Grecian Valley van Brown als een schoolvoorbeeld te ontdekken. Zelfs het rijke boom- en heestersortiment dat hij gebruikte is er nog aanwezig en waar nodig herplant. De staat van onderhoud van groen &  rood in Stowe  is – na een decennialange restauratie – geweldig.

Stowe, Hawkwell Field (foto Niek B. Ravensbergen, mei 2011)

Liefhebbers hebben voor het hele complex twee dagen nodig. Vergeet niet Stowe House van binnen te gaan bekijken.

 

De Keukenhof (Lisse)

De Keukenhof. Dat is toch voor toeristen, Duitsers en zo? Veel Nederlanders doen zich te kort door deze topattractie om die reden te mijden. Deze voormalige buitenplaats is een vat boordevol kleur en schoonheid. De overvloed aan bloemen werkt juist in het voorjaar betoverend. Je hart springt erbij op, en van allen die er zijn.

Bloemtapijt in De Keukenhof (foto Niek B. Ravensbergen 2011)

In vakken en vlakken spreekt elk soort tulp, hyacint en narcis voor zich zijn eigen verhaal. In onderlinge combinaties van soorten en kleuren worden zij spannende schilderijen.

Kunst en bloemen leven samen in De Keukenhof (foto Niek B. Ravensbergen 2011)

Gecombineerd met steeds weer nieuwe kunstwerken die het park elk jaar sieren ontstaan ronduit verrassingen. Op de foto een langgerekte open ruimte in het bos die met bloemen en kunst tot een magische plek is geworden.

De Inktpot – Utrecht

 

De Inktpot: voorzijde

Net op tijd tipte iemand mij, dat ‘De Inktpot’ eenmalig werd opengesteld. Dit reusachtige en wat afwerende gebouw met toren bij het Utrechtse centraal station dateert uit 1921. Het interieur achter rijk de versierde voordeuren bleek een streling voor mijn oog. Wat me trof was de liefde van de architect voor dit gebouw. Die zag ik in de consequent en tot in alle details doorgevoerde vormgeving. Meest opmerkelijk vond ik de rijke en ambachtelijke toepassing van bakstenen in meerdere kleuren, op maat gemaakt in daartoe aangekochte steenfabrieken. Zo zie je tapse stenen in diverse maten in de vele rondbogen. In de wanden geglazuurde stenen in groen, geel en bruin. Nergens saaie rechte metselverbanden, maar volop variatie, waardoor voor het oog verrassende patronen ontstaan. Hier en daar ornamenten in keramiek met bladgoud, zoals klokken en aanduidingen van de etages. Niet te vergeten ook de vele gebrandschilderde ruiten, soms met monumentale hoogte en met terughoudend kleurgebruik in geometrisch ontwerpen. Tot slot de enorme toren: binnen kun je 45 meter omhoog kijken tot aan de glas-in-lood lamp aan het plafond. Daarboven zat ooit een waterreservoir.

De Inktpot: interieur toren

 

Fantastisch dat ProRail dit gave Gesamtkunstwerk in Art Deco stijl een keer heeft willen delen. Bis bis!

Jameos del Aqua – Lanzarote

 

Entree Jameos del Aqua op Lanzarote (foto Niek B. Ravensbergen 2011)

 

Op Lanzarote werd ik recent verrast door een landschapskunstwerk van de architect-kunstenaar Cesar Manrique: de Jameos del Aqua. Manrique gaf vorm aan een ondergrondse en deels ingestorte lavagang. Verrassend is het te beleven hoe natuur en cultuur, binnen- en buitenruimte er elegant en naadloos in elkaar over vloeien. Met zijn ontwerp toont Manrique hoe mooi je enerzijds de natuurlijke omgeving kunt respecteren en gebruiken als uitgangspunt en inspiratiebron voor een ontwerp, terwijl je anderzijds de plek toch geheel dienstbaar maakt aan een comfortabel gebruik door de mens. 

Het meer in deJameos del Agua (foto: Pepebarambio)

Je daalt af langs een trap, waarvan elke stenen trede anders is. De houten leuning heeft overal juist die vorm die de ruige situatie ter plaatse vraagt. Beneden kom je bij een donker meer. Achter en voor je straalt daglicht naar beneden. Verderop beklim je royale maar bochtige trappen. Ze leiden je alleen daar waar de rotsen daartoe uitnodigen en ruimte laten. Je passeert plekken op diverse niveaus, die terughoudend en met natuurlijke materialen zijn ingericht als ambiance voor een feest: zonneterras, bar, dansvloer en restaurant. In holtes groeien overal varens en andere planten. Boven vind je een natuurlijk vormgegeven zwembassin met een subtropische sfeer. Het blauwe bassin is omgeven door rotswanden met weelderige beplanting. Daarachter ontdek je een sfeervolle theaterzaal die in de rots lijkt uitgehouwen. Ook deze zaal is alleen vormgeven voor zover dat nodig is. Alle ornamenten zijn speciaal voor de ruimte gemaakt. De deurknoppen hebben de vorm van een schaaldiertje dat in het meer voorkomt. Verder dwalend naar boven kom je in een open galerij met daarachter een museum over vulkanische verschijnselen.

Ik vond het ware kunst.